Jaśliski Park Krajobrazowy

Jaśliski Park Krajobrazowy znajduje się w południowej części województwa podkarpackiego, przy samej granicy Polski ze Słowacją. Obejmuje wschodnią część pasma Beskidu Niskiego. Nie brakuje tu typowo górskich krajobrazów z zalesionymi szczytami i gwarantującymi wspaniałe widoki szlakami. Wiele cennych, rozrzuconych po parku zabytków przypomina o jego niezwykłej historii.

Jaśliski Park Krajobrazowy sąsiaduje od zachodu z Parkiem Narodowym Beskidu Niskiego, a kilka kilometrów od jego wschodnich granic rozpoczyna się Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy. Przepływają tędy górskie rzeki Wisłok i Jesiołka. W tutejszych, gęstych lasach znalazły schronienie niezwykle rzadkie w Polsce żbiki, wilki i rysie, a nieba nad koronami drzew patrolują myszołowy, jastrzębie i krogulce. Nad brzegami Jesiołki można też znaleźć m.in. siedliska bociana czarnego. W parku wyznaczono pięć rezerwatów przyrody. Nie brakuje w nim wysokich wzgórz. Najwyższe z nich to Kamień nad Jaśliskami, wznoszący się na 860 m n.p.m., a zaraz po nim Danawa (840 m n.p.m.) i Kanasiówka (823 m n.p.m.).

W obrębie Jaśliskiego Parku Krajobrazowego nie brakuje zajazdów turystycznych, gospodarstw agroturystycznych, czy pól namiotowych. Zatrzymać można się m.in. w położonej na zachodnio-północnej części paku Tylawie, skąd jest też niedaleko na szlaki Parku Narodowego Beskidu Niskiego. W miejscowości tej warto zwrócić uwagę na dawną cerkiew z końca XVIII w., obecnie wykorzystywaną jako rzymskokatolicki kościół parafialny. Wyróżnikiem świątyni jest ogromny, pozłacany ikonostas z obrazami świętej rodziny i dwunastu apostołów.

Z Tylawy w głąb parku biegnie zielony szlak turystyczny, którym najpierw dochodzi się pod szczyt Ostra, wnoszący się na 687 m n.p.m. Następnie trakt prowadzi do wsi Zyndranowa. Jest to malownicza osada, zamieszkana obecnie przez nieco ponad 100 osób. Zachowały się tu zabytkowe chaty z drewnianych bali, pokryte strzechą, które przypominają o historii tych ziem, niegdyś liczne zamieszkiwanych m.in. przez Łemków i Ukraińców. Z Zyndranowej zielony szlak turystyczny zakręca na północny zachód, do Barwinka. Zachowaną w tej wsi pamiątką po całkiem niedawnych czasach, sprzed wejścia Polski do Unii Europejskiej, jest dawne przejście graniczne. Barwinek sąsiaduje od południa ze słowacką miejscowością Vyšný Komárnik, w której można zobaczyć zabytkowy, drewniany ratusz i grekokatolicki kościółek, a także ciekawe, monumentalne pomniki z czasów socjalistycznych i czołgi. Upamiętniają one stoczone w tym miejscu w czasie wojny, zaciekłe walki o miejscową przełęcz.

Mowa o Przełęczy Dukielskiej, która jest najniżej położonym przesmykiem przez główny grzbiet Karpat. Droga w tym miejscu prowadzi na wysokości 500 m n.p.m. Przynajmniej od późnego średniowiecza prowadził przez to miejsce ważny szlak handlowy do Węgier, którym do dawnej Polski przywożono wino, a także wiele cennych towarów z Bliskiego Wschodu. Z centrum Barwinka do Przełęczy Dukielskiej prowadzi niebieski trakt turystyczny. Szlak ten dociera później do opuszczonej wsi o nazwie Czeremcha, gdzie krzyżuje się z żółtym traktem PTTK, którym można dojść do położonej przy północnej granicy parku, zabytkowej wsi Jaśliska.

Rezerwat Przełom Jasiołki, fot. Stanislaw Szydlo, Wikimedia Commons