Park Krajobrazowy Chełmy

Park Krajobrazowy Chełmy mieści się w województwie dolnośląskim, na południe od Legnicy, pomiędzy miejscowościami Jawor, Bolków i Złotoryja. Obszar ten charakteryzuje się unikatową, powulkaniczną rzeźbą terenu, a jego liczne zabytki przypominają o niezwykłej historii regionu.

Ziemie Parku Krajobrazowego Chełmy obejmują Pogórze Kaczawskie, fragment Gór Kaczawskich i część Pogórza Wojcieszowskiego w Sudetach Zachodnich. Można tu znaleźć zarówno łagodne pagórki, jak i wyłaniające się z ziemi, poskręcane bloki skalne, podobne do tych, widzianych w najwyższej części województwa dolnośląskiego, czyli w Karkonoszach. Dużą część parku porastają lasy, z którymi sąsiaduje mozaika łąk i pól uprawnych. Schroniło się tu wiele cennych gatunków roślin i zwierząt. W lasach żyją dziki, sarny i jelenie, a na zarośniętych zboczach spacerują rzadkie w Polsce muflony. Na terenie parku wyznaczono cztery rezerwaty przyrody. W przeszłości jego ziemie należały do Cystersów z położonego na północny wschód od Legnicy opactwa w Lubiążu, gdzie do dziś zachował się po nich imponujący i jeden z największych w Europie zespołów klasztornych.

Odwiedzając Park Krajobrazowy Chełmy, można zatrzymać się w którymś z pensjonatów w Jaworze przy wschodniej granicy parku, albo w graniczącym z nim od południowej strony Bolkowie. Gospodarstwa agroturystyczne można znaleźć także w kilku mniejszych osadach na całym jego obszarze. W Jaworze warto zobaczyć odrestaurowany rynek wraz ze strzelistym ratuszem, a także ewangelicki Kościół Pokoju z XVII w. Ta wykonana w konstrukcji szkieletowej świątynia została wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. W swoim wnętrzu zadziwia czterema piętrami bogato zdobionych balkonów, oplatających wysoką nawę główną. Każdego roku od maja do września są w nim organizowane słynne Koncerty Pokoju. Bolków warto odwiedzić ze względu na romantyczny, średniowieczny zamek. Według miejscowej legendy, wybudowany został jeszcze przez pogańskiego księcia Bolecka w IX w., a na pewno bronił okolicznych dolin już w XIII w., kiedy należał do Piastów Śląskich. Obecnie organizowany jest na nim letni festiwal Castle Party dla kochających muzykę gotycką i industrialną, natapirowanych wampirów i wampirzyc. Po zwiedzeniu zamku, warto udać się na bolkowską starówkę i rzucić okiem na tamtejsze, urokliwe kamieniczki.

W Bolkowie rozpoczyna się oznakowany na czerwono Szlak Brzeżyny. Prowadzi najpierw do miejscowości Grobla, gdzie warto zobaczyć gotycki kościół św. Anny z XVI w., a także piękny zespół pałacowo-parkowy. Nieopodal znajdują się dwa wąwozy: Grobla i Siedmicki, w których są wyznaczone rezerwaty przyrody. Czerwony szlak wiedzie dalej do Myśliborza, usytuowanego na wschodnim skraju Parku Krajobrazowego Chełmy. Warto tam zobaczyć odbudowany, neogotycki pałacyk. Stąd trakt prowadzi przez Chełmiec do położonej na północnym skraju parku Leszczyny. Ostatnim przystankiem czerwonego szlaku jest Złotoryja, której ozdobą są m.in. piękny, gotycki kościół Narodzenia NMP i barokowy, pofranciszkański klasztor, a także fragmenty średniowiecznych murów miasta z górującą nad starówką Basztą Kowalską.

Rozpoczynając swoją wycieczkę w Jaworze, można wybrać oznakowany kolorem żółtym Szlak Wygasłych Wulkanów. Stare, powulkaniczne formacje skalne są jedną z osobliwości Parku Krajobrazowego Chełmy. Żółty szlak prowadzi najpierw do Myśliborza, a następnie do starej, położonej wśród pól wsi Pomocne w środkowej części parku. Ten trakt kończy się również w urokliwej Złotoryi.

Wąwóz Siedmicki, fot. Marcin Szala, Wikimedia Commons