Park Krajobrazowy Gór Słonnych

Park Krajobrazowy Gór Słonnych leży przy granicy z Ukrainą, we wschodniej części województwa podkarpackiego. Jest to miejsce, w którym można delektować się prawdziwie dziką przyrodą i unikalną kulturą polskiego pogranicza. Nie brakuje tu zamków i starych, drewnianych cerkwi, a przez tutejsze lasy i łagodne wzniesienia prowadzi wiele ciekawych szlaków rowerowych.

Park Krajobrazowy Gór Słonnych obejmuje część Gór Sanocko-Turczyńskich i Pogórza Przemyskiego. Jego południowe granice znajdują się niecałe 10 km od brzegów wielkiego, retencyjnego Jeziora Solina. Od północy sąsiaduje on z Parkiem Krajobrazowym Pogórza Przemyskiego. Terytorium parku sięga na wschodzie do granicy polsko-ukraińskiej, a na zachodzie opiera się o rzekę San. Ponad 70 proc. jego powierzchni zajmują nieprzebyte lasy, a Tutejsze górskie wąwozy są poprzecinane wieloma malowniczymi potokami.

W parku wyznaczono aż 9 rezerwatów przyrody. Żyją w nim m.in. jelenie, sarny, dziki i borsuki, a także wiele gatunków cennych i rzadkich ptaków. Góry Słonne wzięły swoją nazwę o często spotykanych w tych okolicach słonych źródeł. Są one też wspaniałą kopalnią ciekawego dziedzictwa kulturowego. Poza drewnianymi cerkwiami i pozostałościami średniowiecznych grodów, na terenie parku można odnaleźć wiele opuszczonych wiosek, będących smutnym przypomnieniem waśni etnicznych oraz polityki przesiedleń ludności polskiej i ukraińskiej, prowadzonej w tych rejonach pod koniec i zaraz po II wojnie światowej.

Park jest popularnym celem turystycznych wypraw. Najwięcej hoteli, pensjonatów czy gospodarstw agroturystycznych można odnaleźć na jego południowym skraju, przede wszystkim w słynnych Ustrzykach Dolnych i sąsiadujących z nimi wioskach, a także m.in. w Lesku, czy leżącym na południowo-zachodnim skraju parku Sanoku. Do Parku Krajobrazowego Gór Słonnych warto się wybrać na wycieczkę również przy okazji urlopu pod żaglami nad pobliskim Zalewem Solińskim, utworzonym po wybudowaniu w Solinie, na rzece San, najwyższej tamy w Polsce.

Przecinające Park Krajobrazowy Gór Słonnych i jego okolice szlaki turystyczne są prawdziwą mekką dla górskich kolarzy. Z Soliny wychodzi wyznaczony przez bieszczadzkich cyklistów szlak „Zielony Rower”. Prowadzi on najpierw od tamy na północny zachód, wzdłuż prawego brzegu Sanu. Ważnym przystankiem na zielonym szlaku jest Lesko – urokliwa miejscowość turystyczna i prawdziwa perła dawnej architektury. Wznosi się w niej wspaniały, renesansowy zamek marszałka wielkiego koronnego Piotra Kmity Sobieńskiego. Lesko było w przeszłości ważnym ośrodkiem kultury żydowskiej. Historia tutejszej, renesansowo-barokowej synagogi sięga końca XVI w. Budynek musiał zostać odbudowany po II wojnie światowej i obecnie mieści się w nim galeria sztuki. Na uwagę w Lesku zasługuje też piękny, XVI-wieczny kościół farny.

Szlak „Zielone Bieszczady” zakręca za Leskiem na wschód i wkracza w granice Parku Krajobrazowego Gór Słonnych. Mija Bezmiechową Dolną i Górną, a następnie rezerwaty przyrody „Dyrbek” i „Buczyna w Wańkowej”. Następnie trakt wkracza do wsi Olszenica, w której warto obejrzeć ciekawy, eklektyczny zameczek z początku XX w., wraz z otaczającym go parkiem, a także przedwojenną, murowaną cerkiew. Dalej zielony szlak dochodzi do Wańkowej, która już w XIX w. była jednym z pierwszych na świecie ośrodków wydobycia ropy naftowej. Zielony trakt biegnie następnie na południowy wschód do Łodyni, gdzie można skręcić w niebieski szlak rowerowy, doprowadzający po paru kilometrach do Ustrzyk Dolnych.

Góry Słonne, fot. Palkin, Wikimedia Commons