Rudawski Park Krajobrazowy

Rudawski Park Krajobrazowy znajduje się w południowej części województwa dolnośląskiego, w bliskim sąsiedztwie Karkonoskiego Parku Narodowego. Obejmuje malownicze wzgórza pogranicza Sudetów Zachodnich i Środkowych. Nie brakuje w nim świetnych punktów widokowych, a tutejsze szlaki wiodą wśród lasów i wielu średniowiecznych zamków. Park jest także ważnym centrum kajakarstwa górskiego i wspinaczki skałkowej.

Rudawski Park Krajobrazowy leży pomiędzy Jelenią Górą a Kamienną Górą i obejmuje górzysty mikroregion Rudaw Janowickich. W jego granicach znajdują się Góry Sokole, Wzgórza Karpnickie, Góry Ołowiane i Góry Lisie. Najwyższym szczytem parku jest Skalnik, wspinający się na 945 m n.p.m. Przepływa przez niego rzeka Bóbr i wpadające do niej górskie potoki, które wraz z otaczającymi je, zalesionymi wzgórzami tworzą świetne warunki dla rozwoju miejscowego ekosystemu. Żyje tu prawie 130 gatunków ptaków, a także m.in. jelenie, piżmaki, borsuki i gronostaje. Niewykluczone jednak, że największym bogactwem Rudawskiego Parku Krajobrazowego jest nie natura, lecz dziedzictwo kulturowe. Stanowi on część „Doliny zamków i ogrodów Kotliny Jeleniogórskiej”, w której zachowało się około 1/4 wszystkich zamków i pałaców w dzisiejszej Polsce, budowanych tu przez wieki przez władców, możnych i rycerzy polskich, czeskich oraz niemieckich. Tutejszy Szlak Zamków Piastowskich może śmiało konkurować z podobnymi zgrupowaniami średniowiecznych warowni w najstarszych zakątkach Europy Zachodniej.

Rudawski Park Krajobrazowy dysponuje wyśmienitą bazą noclegową. Pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe i gospodarstwa agroturystyczne działają m.in. w Janowicach Wielkich, Trzciankach i Łomnicy (hotel w jednym ze starych pałaców) w jego północnej części, Karpnikach i Gruszkowie w centrum lub w Kowarach na południu.

Janowice Wielkie nad Bobrem to idealne miejsce do organizacji górskich spływów kajakowych. Latem organizowane są tutaj popularne szkolenia w dziedzinie niezwykle emocjonującej dyscypliny river running, a w 2011 r. zostały zorganizowane w tej miejscowości VI Otwarte Mistrzostwa Polski we Freestyle’u Kajakowym. Do Janowic Wielkich, Trzcianek i Karpnik przyjeżdżają też amatorzy wspinaczki górskiej i skałkowej. Również dla nich w tej części Rudaw Janowickich działają specjalne szkółki. W okolicy można zaleźć świetne ścianki zarówno dla początkujących wspinaczy, jak i zaawansowanych alpinistów. Najważniejsze ich zgrupowania znajdują się przy dwóch najbardziej znanych szczytach Gór Sokolich: Sokoliku (642 m n.p.m.) i Krzyżnej Górze (654 m n.p.m.).

Jednym z licznych, znakowanych traktów turystycznych, jakie przebiegają przez Janowice Wielkie i cały Rudawski Park Krajobrazowy, jest oznakowany na zielono Szlaku Zamków Piastowskich. Na wzgórzu na południowych obrzeżach tej miejscowości wznoszą się wspaniałe ruiny Zamku Bolczów z drugiej połowie XIV w. Inną atrakcją traktu w Janowicach Wielkich jest pochodzący z późniejszych czasów zespół pałacowy.

Szlakiem Zamków Piastowskich można dojść stąd dalej do zespołu skalnego Krowiarki i pobliskiego, zabytkowego schroniska PTTK „Szwajcarka”, które zostało wzniesione ponad sto lat temu w stylu alpejskim. Z tego miejsca zielony szlak zamkowy prowadzi na północno-zachodni skraj parku, do Wojanowa. Tamtejszy renesansowy pałac został wzniesiony na samym początku XVII w., a obecnie mieści się w nim luksusowy hotel. Wybierając się na wycieczkę Szlakiem Zamków Piastowskich z Janowic Wielkich na północny wschód, można natomiast zwiedzić Zamek Niesytno w Płoninie oraz słynną twierdzę książęcą w Bolkowie.

Climbing na skałach Sokolika, fot. Pitcairn2424, Wikimedia Commons