Tucholski Park Krajobrazowy

Tucholski Park Krajobrazowy leży na pograniczu województw pomorskiego i kujawsko-pomorskiego, obejmując swym zasięgiem południowo-wschodnią część Borów Tucholskich. Można tu się wybrać na grzyby, spływ kajakowy albo rowerową wycieczkę. Tutejsze lasy są jedną z najważniejszych enklaw dzikiej przyrody w północnej Polsce.

Tucholski Park Krajobrazowy obejmuje dorzecze Brdy wraz z jej dopływami. Ponad 85 procent jego powierzchni stanowią lasy, po których porozrzucane są niewielkie ludzkie osady i rynnowe jeziora. Ostatnia epoka lodowcowa pozostawiła na terenie parku liczne pagórki i wąwozy. Przez malowniczą rzekę Brdę prowadzi tu niezmiernie popularny, śródleśny szlak kajakowy. W parku występuje ponad 130 gatunków ptaków, a okoliczne bory są schronieniem m.in. lisów, kun, jenotów i gronostajów.

Na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego działają liczne ośrodki wczasowe i gospodarstwa agroturystyczne, położone często w jego najatrakcyjniejszych turystycznie zakątkach, m.in. w Okoninach Nadjeziornych, Małym Gacnie, Legbądzie i Żukowie. Bardzo dobrą bazą noclegową dysponuje położona na jego południowo-zachodnim skraju Tuchola. To stare miasto jest ważnym ośrodkiem kultury Borowiaków, wywodzącej się od Kaszubów grupy etnograficznej, która od wieków zamieszkuje Bory Tucholskie. Warto zwrócić uwagę na jej świetnie zachowany, zabytkowy układ urbanistyczny Tucholi z prostokątnym rynkiem. W średniowieczu tutejsza zwarta starówka była otoczona owalnym pierścieniem murów miejskich. Po wielkim pożarze w XVIII w. zachowały się jedynie fragmenty dawnych fortyfikacji. Obecne, XIX-sto i XX-wieczne kamienice stoją nierzadko na gotyckich piwnicach, a XIX-wieczny gmach tucholskiego starostwa powiatowego wznosi się na przyziemiach dawnego, krzyżackiego zamku.

Z Tucholi można wybrać się na pieszą wycieczkę żółtym szlakiem turystycznym im. Bartłomieja Nowodworskiego. Trakt ten wiedzie z centrum miasteczka do jego południowo-wschodniego osiedla Rudzki Most. Dochodzi się w tym miejscu na skraj gęstego boru, którego drzewa pochylają swe ciężkie gałęzie nad spokojnym nurtem nieuregulowanej w tym miejscu, meandrującej Brdy. Żółty szlak turystyczny mija ustanowiony w dolinie rzeki rezerwat przyrody i prowadzi dalej na południe, do nadrzecznych, zatopionych w lesie osad Świt i Piła-Młyn. Idzie się nim dalej na zachód, mijając jeziora Dziuki i Gwiazda. Następnie szlak skręca na północ i wiedzie wzdłuż długiego brzegu rynnowego Jeziora Cekcyńskiego Wielkiego. Po minięciu akwenu dociera do Cekcyna, skąd można wrócić pociągiem do Tucholi. Najważniejszym zabytkiem tej dużej wsi jest neogotycki, poewangelicki kościół z drugiej połowy XIX w.

W Tucholskim Parku Krajobrazowym wyznaczono także znakomite szlaki rowerowe. Traktem oznakowanym na czarno można wyruszyć z Tucholi na północ i przecinając całe jego terytorium dojechać leśnymi duktami do pomorskiego Czerska. To niewielkie miasto leży za północną granicą parku, a rowerowa podróż do niego może zabrać nawet cały dzień. Po drodze czarny szlak dla cyklistów mija zatopione w lesie miejscowości Stobno, Raciąż, Lutom, Woziwoda i Legbąd. Najciekawszym zabytkiem w Czersku jest okazały, neogotycki kościół św. Marii Magdaleny z początku XX w.

Brda, fot. Malrob, Wikimedia Commons