Halny

ciekawostka
  • Halny. Fot. Adam Brzoza

Halny to wiatr typu fenowego, powstający na skutek dużej różnicy ciśnień po 2 stronach łańcucha górskiego.

Z południowej strony powietrze unosi się do góry i jednocześnie ochładza. Następuje kondensacja pary wodnej – tworzą się chmury. Po drugiej, północnej stronie łańcucha górskiego suche już powietrze opada, rozpędzając się i ogrzewając – dlatego halny jest wiatrem suchym i bardzo ciepłym. Aby mógł powstać, po obu stronach gór muszą się utworzyć 2 ośrodki baryczne: wyżowy i niżowy. Na południu znajduje się wyż. Po drugiej stronie, zawietrznej – ośrodek niżowy. Gdy Tatry znajdą się w równej odległości między nimi, zaczyna wiać halny.

Na południu temperatura powietrza jest niższa, a ciepłe powietrze unosi się do góry, oziębiając się o ok. 0,6°C na 100 metrów wysokości. Po osiągnięciu wierzchołków gór, spadając po zawietrznej, halny osiąga większą prędkość i ociepla się o 1°C na 100 metrów, ogrzewając powietrze i zwiększając prędkość. Towarzyszy mu charakterystyczny wał chmur, który przewala się na drugą stronę łańcucha, ale na razie nie spływa w dół. Dopiero gdy chmury zaczynają spływać na północną stronę, halny wzrasta.

Po halnym pogoda zazwyczaj się załamuje, zaczynają się opady. Przed halnym i podczas niego ciśnienie gwałtownie spada. Nad górami rośnie biały lub siny wał chmur, przewalający się przez grań. Wyżej niebo może być bezchmurne.

Czasem na dużych wysokościach tworzą się płaskie chmury o soczewkowatym kształcie, uformowane z kryształków lodu. Są one oznaką silnego zafalowania powietrza nad górami.

Dodaj swoją opinię

Zaloguj się aby dodać opinię